ข้อสอบนักเรียนนายสิบตำรวจ วิชาสังคม วัฒนธรรม จริยธรรม และความรู้เกี่ยวกับประชาคมอาเซียน ชุดที่ 21

ค่านิยม (Values) คือสิ่งที่คนในสังคมส่วนใหญ่เห็นว่าดีงาม มีคุณค่า ควรยึดถือปฏิบัติ เช่น ความกตัญญู ความซื่อสัตย์ ส่วนการสวัสดีหรือการแต่งกายเป็นบรรทัดฐาน/วิถีประชา

กฎหมาย คือบรรทัดฐานทางสังคมที่ตราขึ้นเป็นลายลักษณ์อักษรโดยรัฐ มีบทลงโทษชัดเจน และใช้อำนาจรัฐในการบังคับใช้ต่างจากวิถีประชาและจารีตที่ใช้มาตรการทางสังคมควบคุม

การขัดเกลาทางสังคมขั้นทุติยภูมิ เกิดขึ้นภายนอกครอบครัว เช่น ในโรงเรียน สถานที่ทำงาน หรือสถาบันทางสังคมอื่นๆ เพื่อเตรียมตัวเข้าสู่นอกบริบทครอบครัว

การจัดระเบียบทางสังคมมีขึ้นเพื่อให้สมาชิกปฏิบัติตามบรรทัดฐาน มีโครงสร้างบทบาทหน้าที่ชัดเจน ทำให้สังคมสงบสุขและลดความขัดแย้ง

สถาบันการเมืองการปกครองมีหน้าที่ในการบริหารประเทศ ออกกฎหมาย รักษาความสงบเรียบร้อย และใช้อำนาจรัฐเพื่อความมั่นคงของสังคม

การยึดมั่นในความซื่อสัตย์สุจริตและความถูกต้อง เป็นหลักจริยธรรมสำคัญที่ห้ามมิให้ตำรวจรับผลประโยชน์หรือกระทำการอันเป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม

การใช้อำนาจหน้าที่นอกเหนือจากที่กฎหมายกำหนดเพื่อประโยชน์ส่วนตัวหรือพวกพ้อง ถือเป็นการใช้อำนาจโดยมิชอบและประพฤติผิดจริยธรรมร้ายแรง

หลักความโปร่งใส (Transparency) หมายถึง การปฏิบัติงานที่เปิดเผย ข้อมูลข่าวสารสามารถเข้าถึงได้ง่าย และมีกระบวนการตรวจสอบที่ชัดเจน

ระบบเครือญาติและความเคารพผู้อาวุโสสร้างความผูกพัน ความเคารพ และการช่วยเหลือเกื้อกูลกันในสังคม แม้ต้องระวังไม่ให้พัฒนาไปสู่ระบบเส้นสาย

ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (ASCC) มุ่งเน้นความร่วมมือด้านการศึกษา วัฒนธรรม สื่อมวลชน สิ่งแวดล้อม และสาธารณสุข

เป้าหมายหลักของ AEC คือการทำให้กลุ่มประเทศอาเซียนเป็นตลาดและฐานการผลิตเดียว (Single Market and Production Base) มีการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน และแรงงานฝีมือสะดวกยิ่งขึ้น

ตามกฎบัตรอาเซียน การประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) กำหนดให้จัดขึ้นปีละ 2 ครั้ง โดยประเทศที่เป็นประธานอาเซียนตามวาระหมวดอักษรจะเป็นเจ้าภาพ

MRA คือข้อตกลงยอมรับร่วมกันในคุณวุฒิวิชาชีพ 8 สาขา เพื่อให้แรงงานฝีมือสามารถไปทำงานในประเทศสมาชิกอาเซียนได้ง่ายขึ้น

5 ประเทศผู้ก่อตั้งอาเซียน ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และสิงคโปร์ ส่วนเวียดนามเข้าเป็นสมาชิกลำดับที่ 7 ในปี พ.ศ. 2538

วันที่ 8 สิงหาคม ของทุกปีถือเป็นวันอาเซียน (ASEAN Day) เนื่องจากเป็นวันที่ลงนามในปฏิญญากรุงเทพฯ ก่อตั้งอาเซียนเมื่อปี พ.ศ. 2510

ปัญหาอาชญากรรมทางเทคโนโลยีและแก๊งคอลเซ็นเตอร์เป็นอาชญากรรมข้ามชาติที่เน้นความร่วมมือผ่าน ASEANPOL และการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านอาชญากรรมข้ามชาติ (SOMTC)

เพลงประจำอาเซียนมีชื่อว่า ‘The ASEAN Way’ แต่งประพันธ์ทำนองและเนื้อร้องโดยชาวไทย (กิตติคุณ สดประเสริฐ, สำเภา ไตรอุดม และประชา กิจสัปปะยศ)

วิถีอาเซียน (ASEAN Way) เน้นหลักการไม่แทรกแซงกิจการภายในของกันและกัน (Non-interference) และการปรึกษาหารือเพื่อหาข้อตกลงร่วมกันแบบมติเอกฉันท์ (Consensus)

AADMER (ASEAN Agreement on Disaster Management and Emergency Response) เป็นข้อตกลงความร่วมมือในการรับมือและบรรเทาภัยพิบัติในภูมิภาคอาเซียน

งานตำรวจยุคใหม่เน้น ‘ตำรวจชุมชนสัมพันธ์’ (Community Policing) การมีเมตตา รับฟัง สุภาพ และเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์จะช่วยสร้างความร่วมมือและความศรัทธาจากประชาชน